Τι είναι η ακτινοβολία; Μέρος Β'



Στο Α’ μέρος μιλήσαμε για τις ακτινοβολίες και πως αυτές γενικά χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: τις ιονίζουσες και τις μη ιονίζουσες. Στο Β’ μέρος θα ασχοληθούμε με τις μη ιονίζουσες ακτινοβολίες.

Μη ιονίζουσες είναι οι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες οι οποίες μεταφέρουν σχετική μικρή ενέργεια, μη ικανή να προκαλέσει ιονισμό, ικανή όμως να προκαλέσει ηλεκτρικές, χημικές και θερμικές επιδράσεις. 1

Δύο βασικά χαρακτηριστικά ενός κύματος είναι η συχνότητα και η ενέργεια του. Η συχνότητα εκφράζει το πλήθος των κυμάτων πού διέρχονται από ένα συγκεκριμένο σημείο ανά δευτερόλεπτο.


Απεικόνιση συχνότητας


Η ενέργεια που μεταφέρει ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα και η συχνότητα του συνδέονται με τη σχέση E = hf, όπου Ε είναι η ενέργεια και f είναι η συχνότητα. Με απλά λόγια, ηλεκτρομαγνητικά κύματα υψηλότερων συχνοτήτων μεταφέρουν μεγαλύτερη ενέργεια.


Συσχέτιση ενέργειας και συχνότητας μέσω της σχέσης E=h*f


Ας δούμε λοιπόν το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα.


Ηλεκτρομαγνητικό φάσμα είναι το σύνολο των ηλεκτρομαγνητικών ακτινοβολιών, συχνότητας από μερικά Hertz έως εκατοντάδες Exahertz.


Τα διάφορα είδη ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας διακρίνονται μεταξύ τους ανάλογα με τη συχνότητα. Για παράδειγμα, τα κύματα συχνότητας 3 kHz έως και 300 GHz ονομάζονται ραδιοκύματα.

Ακριβώς όπως συμβαίνει με τον ήχο όπου υπάρχουν συχνότητες τις οποίες δεν μπορούμε να ακούσουμε, ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται την ύπαρξη μόνο μιας πολύ μικρής περιοχής του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος: το ορατό φως μέσω της όρασης και την υπέρυθρη ακτινοβολία μέσω της θερμότητας. Παρ’ όλα αυτά και οι υπόλοιπες συχνότητες μας είναι γνωστές και τις συναντάμε καθημερινά: Τα μικροκύματα χρησιμοποιούνται από τους φούρνους μικροκυμάτων και από το Wi-Fi. Τα ραδιοκύματα χρησιμοποιούνται από τους τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς. Υπεριώδης και υπέρυθρη ακτινοβολία δεχόμαστε καθημερινά από τον Ήλιο. Οι ακτίνες Χ και γ έχουν διάφορες ιατρικές χρήσεις.

Για μισό λεπτό όμως, σε ακούω να μουρμουράς αγαπητέ μου αναγνώστη. Οι φούρνοι μικροκυμάτων χρησιμοποιούν μικροκύματα. Και το Wi-Fi χρησιμοποιεί μικροκύματα… Άρα το Wi-Fi μπορεί να μας ψήσει;


Το είδα στο ίντερνετ άρα σίγουρα είναι αλήθεια!


Θεωρητικά ναι, πρακτικά όμως όχι γιατί η διαφορά βρίσκεται στην ισχύ, δηλαδή στην ενέργεια της ακτινοβολίας ανά δευτερόλεπτο. Ένας φτηνός φούρνος μικροκυμάτων έχει ισχύ 700 watt. Ένα router εκπέμπει με ισχύ 0.1-1.0 watt, δηλαδή τουλάχιστον 700 φορές λιγότερο.

Ναι αλλά!, συνεχίζει η φωνούλα στο μυαλό σου, στο σπίτι μου είμαι εκτεθειμένος σε περίπου 15 δίκτυα Wi-Fi εκτός από το δικό μου. Η ακτινοβολία τους αθροιστικά μήπως έχει αρκετή ισχύ για να μου κάνει κακό;

Σκεφθείτε μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα στην Αθήνα. Έχετε κάτσει σε ένα παγκάκι και κρατάτε ένα χαρτί στον Ήλιο. Υπάρχει περίπτωση το χαρτί να πάρει φωτιά από μόνο του; Όχι! Αν όμως κρατήσετε και έναν μεγεθυντικό φακό ανάμεσα στον Ήλιο και στο χαρτί;


Μεγεθυντικός φακός, Ήλιος και χαρτί


Αυτό συμβαίνει γιατί παρ’ όλο που η ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας είναι αρκετά υψηλή, η ισχύς της δεν επαρκεί για να βάλει φωτιά στο χαρτί. Αν όμως συγκεντρώσουμε τις ακτίνες του Ηλίου σε ένα σημείο του χαρτιού, αυτόματα αυξάνουμε την ισχύ στη συγκεκριμένη επιφάνεια και το χαρτί θα θερμανθεί τόσο που θα πάρει φωτιά!

Ακόμα λοιπόν και αν είχαμε 7.000 router των 0.1 watt γύρω μας, θα έπρεπε με κάποιο τρόπο να εστιάσουμε την ακτινοβολία από όλα τους πάνω μας για να έχουμε το ίδιο αποτέλεσμα με ένα φούρνο μικροκυμάτων. Με 15,20 ή ακόμα και 100 router γύρω μας και με την ακτινοβολία τους να διαχέεται παντού (εκτός από την τουαλέτα του σπιτιού μας για κάποιο λόγο!) δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να ψηθούμε.


Wi-Fi στην τουαλέτα!


Η αλήθεια είναι πως όλες οι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες μπορούν να θερμάνουν τα κύτταρα και τους ιστούς των οργανισμών προκαλώντας μέχρι και εγκαύματα εάν η ισχύς της ακτινοβολίας είναι αρκετά υψηλή 1. Για παράδειγμα, σκεφτείτε τα laser. Το laser pointer που χρησιμοποιείται σε διαλέξεις και παρουσιάσεις είναι ακίνδυνο. Ένα βιομηχανικής ισχύος laser όμως, μπορεί να λιώσει μέχρι και τιτάνιο. Και τα δύο αυτά laser εκπέμπουν στις συχνότητες του ορατού, αλλά η διαφορά στην ισχύ μπορεί να είναι και ένα εκατομμύριο watt.


Ίσως να έχετε ακούσει για τον SAR. Ο SAR εκφράζει τον ρυθμό απορροφούμενης ισχύος ραδιοκυμάτων και μικροκυμάτων, από οποιαδήποτε πηγή, ανά κιλό σωματικής μάζας. Γενικά τα προβλήματα ξεκινάνε όταν ο ρυθμός αυτός είναι μεγαλύτερος από 4 W/kg. Έτσι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει ως όριο τα 0.08 W/kg για τον μέσο SAR του ανθρωπίνου σώματος, ενώ η Ελλάδα έχει υιοθετήσει ακόμα μικρότερα όρια, της τάξης των 0.056 W/kg. 2


Πίνακας τιμών S.A.R, Ε.Ε και Ελλάδος
Πηγή: Κινητή Τηλεφωνία και Υγεία: Ερωτήσεις & Απαντήσεις, της ΕΕΑΕ.


Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε στιγμή, όπου και αν βρίσκεστε, η ακτινοβολία ραδιοκυμάτων και μικροκυμάτων που δέχεστε κατά μέσο όρο στο σώμα σας δεν ξεπερνάει τα 0.056 W/kg. Όπως καταλαβαίνετε αυτή η τιμή είναι πολύ πιο χαμηλή από την θεωρητικά επικίνδυνη τιμή των 4 W/kg.


Yolo!
Εντάξει, ίσως όχι εδώ!


Άρα η ακτινοβολία ραδιοκυμάτων και μικροκυμάτων είναι απολύτως ασφαλής; Μετά από τουλάχιστον 30 χρόνια και χιλιάδες έρευνες η επιστήμη δεν μπορεί ακόμα να απαντήσει με ένα ναι ή με ένα όχι. Σίγουρα δεν κινδυνεύουμε από τις θερμικές επιδράσεις της και σίγουρα άμα υπήρχε κάποια άλλη άμεση επίπτωση στην υγεία μας θα το είχαμε καταλάβει μέχρι τώρα. Οι έρευνες όμως συνεχίζονται ακόμα, κυρίως για το αν υπάρχουν μακροχρόνιες επιδράσεις στην υγεία των ανθρώπων.

Εάν ανησυχείτε ότι το κινητό σας τηλέφωνο μπορεί κάνει το μυαλό σας ομελέτα, καλό θα ήταν να προτιμάτε το σταθερό τηλέφωνο για τις κλήσεις σας όπου αυτό είναι δυνατό, να αποφεύγεται να μιλάτε περισσότερη ώρα απ’ ότι χρειάζεται και να χρησιμοποιείται hands-free, καθώς η ένταση της ακτινοβολίας στο κεφάλι σας όσο αυξάνει η απόσταση του κινητού από αυτό μειώνεται αισθητά.


Ένταση της ακτινοβολίας και απόσταση


Διαβάστε εδώ το Μέρος Α'.


Δείτε το σχετικό βίντεο



Περισσότερες πληροφορίες