Παγκόσμια θέρμανση & κλιματική αλλαγή: Μύθος ή πραγματικότητα;



Παγκόσμια θέρμανση, κλιματική αλλαγή και φαινόμενο του θερμοκηπίου. Σίγουρα θα τα έχετε ακούσει σαν όρους και πολλές φορές θα έχετε ακούσει να χρησιμοποιείται ο ένας όρος αντί του άλλου, σαν συνώνυμα. Τα τρία αυτά φαινόμενα σχετίζονται αιτιολογικά, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου προκαλεί την παγκόσμια θέρμανση, η οποία με τη σειρά της προκαλεί την κλιματική αλλαγή. Αν και οι όροι αυτοί είναι εν γένει αόριστοι, τελευταία έχει καθιερωθεί να χρησιμοποιούνται όταν μιλάμε για την ανθρωπογενή θέρμανση του πλανήτη και κλιματική αλλαγή.

Όπως είδαμε και σε προηγούμενο άρθρο, το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι μια καθ’ όλα φυσική διεργασία. Χωρίς αυτό η Γη θα ήταν ένας παγωμένος πλανήτης και εμείς, ως ανθρώπινο είδος, πολύ πιθανόν να μην υπήρχαμε.




Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος του ΟΗΕ (IPCC), αλλά και το 97% των δημοσιευμένων ερευνών, που παίρνουν θέση πάνω στο θέμα της παγκόσμιας θέρμανσης, κατά το διάστημα 1991-2011, συμφωνούν πως οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα, κυρίως μέσω της ενίσχυσης του φαινομένου του θερμοκηπίου. 1 2

Επειδή όμως η παγκόσμια θέρμανση θεωρείται ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα και επειδή πολλοί πιστεύουν πως δεν έχουμε να κάνουμε με μια παγκόσμια θέρμανση αλλά με μια…παγκόσμια συνωμοσία, ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ακολουθούν πέντε από τα πιο κοινά επιχειρήματα κατά της ανθρωπογενούς θέρμανσης του πλανήτη και κλιματικής αλλαγής.


Επιχείρημα σκεπτικιστή Νο 1: Το διοξείδιο του άνθρακα δεν είναι αέριο θερμοκηπίου!

Αυτό είναι ίσως και το πιο κουλό επιχείρημα απ’ όλα, γι’ αυτό και το βάζω πρώτο. Τα αέρια θερμοκηπίου έχουν την εξής ιδιότητα: Απορροφούν και εκπέμπουν θερμική ακτινοβολία.

Ρίχνοντας ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία πάνω σε ένα υλικό μπορούμε να μελετήσουμε την αλληλεπίδρασή της με το υλικό αυτό. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται φασματοσκοπία και δίνει χρήσιμες πληροφορίες για τις ιδιότητες και τη σύσταση του υλικού.


Πηγή: http://randombio.com/co2.html


Αυτό είναι το φάσμα απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα, δηλαδή ποιες συχνότητες της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας απορροφούνται από τα μόρια του συγκεκριμένου αερίου. Είναι φανερό πως το διοξείδιο του άνθρακα απορροφάει την υπέρυθρη ακτινοβολία.


Πηγή: “Measurements of the radiative surface forcing of climate”, W.F.J. Evans, North West Research Associates, Bellevue, WA; and E. Puckrin


Αυτό είναι το φάσμα εκπομπής διαφόρων αερίων θερμοκηπίου. Εύκολα διαπιστώνουμε ότι το διοξείδιο του άνθρακα εκπέμπει υπέρυθρη ακτινοβολία. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το διοξείδιο του άνθρακα είναι ένα αέριο θερμοκηπίου.


Επιχείρημα σκεπτικιστή Νο 2: Δεν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ διοξειδίου του άνθρακα και θερμοκρασίας.

Εάν εξετάσουμε την αύξηση της συγκέντρωσης του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και την θερμοκρασία κατά τα έτη 2002-2008, θα διαπιστώσουμε πως ενώ το διοξείδιο του άνθρακα αυξάνεται, η θερμοκρασία δεν δείχνει να έχει κάποια σημαντική μεταβολή. Αν το διοξείδιο του άνθρακα προκαλεί θέρμανση του πλανήτη, δεν θα έπρεπε και η θερμοκρασία να αυξάνεται κατά το διάστημα αυτό;



Πηγή: https://www.skepticalscience.com/co2-temperature-correlation-intermediate.htm">https://www.skepticalscience.com/co2-temperature-correlation-intermediate.htm


Κάποιες διακυμάνσεις στη θερμοκρασία είναι φυσικές και αναμενόμενες.


Το διοξείδιο του άνθρακα είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν το κλίμα και σίγουρα όχι ο μοναδικός.

Άλλοι παράγοντες για παράδειγμα είναι το φαινόμενο Ελ Νίνιο, η ηλιακή δραστηριότητα και οι ηφαιστειακές εκρήξεις, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν ψύξη του πλανήτη. Η παγκόσμια θέρμανση είναι μια μακροπρόθεσμη διαδικασία. Αν συγκρίνουμε τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα με τη θερμοκρασία σε ένα διάστημα 44 ετών, η συσχέτιση τους γίνεται πιο καθαρή και κατανοητή.



Πηγή: https://www.skepticalscience.com/co2-temperature-correlation-intermediate.htm


Εντάξει, το διοξείδιο του άνθρακα και η θερμοκρασία της Γης φαίνεται να έχουν κάποια σχέση. Αν όμως είναι το ανάποδο από αυτό που πιστεύουμε; Αν η αύξηση της θερμοκρασίας προκαλεί αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα; Η αλήθεια είναι ότι όντως προκαλεί! Η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα είναι τόσο αιτία όσο και αποτέλεσμα της θέρμανσης του πλανήτη. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή στους επιστήμονες και λέγεται ανατροφοδότηση του διοξειδίου του άνθρακα. 3


Επιχείρημα σκεπτικιστή Νο 3: Οι άνθρωποι παράγουν ένα πολύ μικρό ποσοστό διοξειδίου του άνθρακα σε σχέση με τη φύση.

Ο ισχυρισμός αυτός ισχύει αλλά είναι παραπλανητικός. Το διοξείδιο του άνθρακα στη φύση παράγεται μέσω φυσικών διεργασιών και απορροφάται μέσω άλλων. Υπάρχει έτσι μια ισορροπία στην ποσότητα του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.




Από το διοξείδιο του άνθρακα που παράγει ο άνθρωπος απορροφάται μόνο ένα ποσοστό του, περίπου το 40% 4. Ως αποτέλεσμα, η συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα είναι η μεγαλύτερη εδώ και 800.000 χρόνια και πιθανόν η μεγαλύτερη για τα τελευταία 20 εκατομμύρια χρόνια.


Πηγή: https://nca2009.globalchange.gov/800000-year-record-co2-concentration/index.html


Αν και ισχύει ότι η ανθρώπινη παραγωγή είναι ένα μικρό ποσοστό στον φυσικό κύκλο του άνθρακα, το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα συσσωρεύεται γιατί το πλεόνασμα δεν μπορεί να απορροφηθεί μέσω φυσικών διεργασιών.


Επιχείρημα σκεπτικιστή Νο 4: Πως είμαστε σίγουροι ότι φταίει ο άνθρωπος; Το κλίμα πάντα άλλαζε.

Όντως το κλίμα πάντα άλλαζε και όντως υπήρξαν περίοδοι που η μέση θερμοκρασία ήταν πιο υψηλή αλλά και πιο χαμηλή από τη σημερινή. Που είναι το πρόβλημα τότε; Το πρόβλημα είναι ότι τα αέρια θερμοκηπίου και κυρίως το διοξείδιο του άνθρακα ήταν οι υπαίτιοι για τις περισσότερες κλιματικές αλλαγές που συνέβησαν στην ιστορία της Γης. Τα τελευταία 800.000 χρόνια τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα και του μεθανίου είναι άμεσα συνδεδεμένα με την θερμοκρασία.


Πηγή: http://www.iceandclimate.nbi.ku.dk/research/
past_atmos/composition_greenhouse/


Επιχείρημα σκεπτικιστή Νο 5: Η παγκόσμια θέρμανση σταμάτησε το 1998.

Υπήρξε όντως μία πτώση στην θερμοκρασία κατά το 1998. Πτώση υπήρξε και κατά το 2007, το 2002, το 1995, αλλά και πολλές φορές ακόμα στο παρελθόν.


Πηγή: http://www.skepticalscience.com/contary-to-contrarians-ipcc-temp-projections-accurate.html


Το να κοιτάμε επιλεκτικά τα δεδομένα είναι ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που μπορούμε να κάνουμε. Μπορεί μέσα στην τελευταία δεκαετία να υπήρξε πτώση και αύξηση της θερμοκρασίας, γιατί όπως αναφέραμε και προηγουμένως το κλίμα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, αλλά τα τελευταία 130 χρόνια ο μέσος όρος της θερμοκρασίας έχει σίγουρα αυξηθεί.



Πηγή: http://www2.sunysuffolk.edu/mandias/
global_warming/global_cooling.html


Ποιες είναι οι επιπτώσεις της παγκόσμιας θέρμανσης; Για αρχή, άνοδος της θερμοκρασίας, η οποία προκαλεί συχνότερους καύσωνες, ξηρασία και πυρκαγιές. Το λιώσιμο των πάγων και κατ’ επέκταση η άνοδος της στάθμης της θάλασσας μπορεί να βυθίσει πολλά νησιά και παραθαλάσσιες περιοχές. Ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ξηρασία, καταιγίδες, πλημμύρες, καύσωνες, τυφώνες θα γίνονται συχνότερα και εντονότερα.

Η κλιματική αλλαγή μπορεί επίσης να οδηγήσει σε εξαφάνιση πολλών ειδών όπως είναι οι πολικές αρκούδες, τα πάντα, οι ελέφαντες και οι τίγρεις. Μπορεί να υπάρξουν ακόμα και προβλήματα στην ανθρώπινη υγεία: Το κλίμα γίνεται περισσότερο ζεστό και υγρό με αποτέλεσμα την ευκολότερη διάδοση ασθενειών όπως ο δάγκειος πυρετός, η ελονοσία και η εγκεφαλίτιδα.




Και εάν έως τώρα δεν έχετε πειστεί, μία ακόμα από τις επιπτώσεις είναι η αύξηση του πληθυσμού των μακράν πιο ενοχλητικών και αιμοβόρων εντόμων που σκοπός της ζωής τους είναι να κάνουν τη δικιάς σας ζωή μίζερη: των κουνουπιών. Μόνο και μόνο γι’ αυτό θα έπρεπε να κάνουμε ότι περνάει από το χέρι μας για να αποτρέψουμε την κλιματική αλλαγή!

Τον Ιούλιο του 2015 η συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα ανήλθε στα 400 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm). Για σύγκριση, σκεφθείτε πως πριν την βιομηχανική επανάσταση το διοξείδιο του άνθρακα ήταν 280 ppm.


Πηγή: http://www.esrl.noaa.gov/gmd/ccgg/trends/


Η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της  Γης έχει ανέβει 0,6 °C κατά τον 20ο αιώνα, ενώ, αναλόγως αν και πόσο περιορίσουμε τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, αναμένεται να αυξηθεί ακόμα 0,5 °C με 5,8 °C μέχρι το 2100.


Πηγή: https://www.ipcc.ch/publications_and_data/
ar4/syr/en/spms3.html


Η ανθρωπογενής παγκόσμια θέρμανση και κλιματική αλλαγή δεν είναι κάτι καινούργιο. Σαν θεωρίες, είχαν ήδη προταθεί από τα τέλη του 19 ου αιώνα 5. Όσα αναφέραμε εδώ δεν είναι παρά ένα πολύ μικρό ποσοστό των επιχειρημάτων υπέρ και κατά της παγκόσμιας θέρμανσης.

Το θέμα με τα επιστημονικά δεδομένα είναι ότι είτε τα πιστεύεις, είτε όχι, παραμένουν αλήθεια. Μερικές φορές η ερμηνεία που τους δίνουμε είναι λαθεμένη και έτσι καταλήγουμε σε άστοχα συμπεράσματα.




Η συγκεκριμένη, δυστυχώς, δεν είναι μία από εκείνες τις περιπτώσεις. Όσο και να ευχόμαστε να συνέβαινε το αντίθετο, όσο και να αγνοούμε το πρόβλημα με την ελπίδα να εξαφανιστεί από μόνο του, η παγκόσμια θέρμανση είναι πραγματικότητα. Οι αποδείξεις υπάρχουν και είναι προσβάσιμες απ’ όλους. Αυτοί που τάσσονται θερμά κατά της παγκόσμιας θέρμανσης ασχολούνται περισσότερο με τις πολιτικές προεκτάσεις του θέματος, αγνοώντας, εσκεμμένα ή όχι, τα επιστημονικά δεδομένα.

Βαδίζουμε λοιπόν προς την καταστροφή μας; Εάν συμβεί η πιο αισιόδοξη πρόβλεψη, πολλά ευαίσθητα οικοσυστήματα θα διατρέξουν κίνδυνο, κάτι που σίγουρα θα επηρεάσει και την ανθρωπότητα. Στην περίπτωση της πιο απαισιόδοξης πρόβλεψης, θα αντιμετωπίσουμε μαζικές εξαφανίσεις ειδών και σοβαρά προβλήματα στην επιβίωσή μας. Ό,τι και να μας επιφυλάσσει το μέλλον, ένα πράγμα είναι σίγουρο: για όλη τη ζωή στον πλανήτη, είναι προτιμότερο να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα της παγκόσμιας θέρμανσης το συντομότερο δυνατόν.




Δείτε το σχετικό βίντεο



Διαβάστε επίσης



Περισσότερες πληροφορίες