Τι είναι η τρύπα του όζοντος;



Ένα ακόμη φαινόμενο που πολλές φορές συγχέεται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την κλιματική αλλαγή, είναι η τρύπα του όζοντος. Για να δούμε τι είναι το όζον και γιατί θα έπρεπε να μας ενδιαφέρει αν είναι τρύπιο ή όχι.

To όζον είναι ο ευέξαπτος ξάδελφος του οξυγόνου, είναι ένα ασταθές αέριο και αποτελείται από τρία άτομα οξυγόνου. Στην ατμόσφαιρα βρίσκεται σε ποσοστό περίπου 10% στην τροπόσφαιρα και 90% στη στρατόσφαιρα. 1


Συγκέντρωση όζοντος στην ατμόσφαιρα


Εκτός από αμφιβόλου εγκυρότητας θεραπευτικές ιδιότητες, το όζον αναλόγως με το που βρίσκεται παίζει έναν διαφορετικό ρόλο.


Dr. Seems Legit


Το όζον που βρίσκεται στη στρατόσφαιρα, γνωστό και ως «καλό όζον», δημιουργεί μια ασπίδα προστασίας απαραίτητη για την ύπαρξη της ζωής στον πλανήτη. Λειτουργώντας σαν αόρατο φίλτρο, απορροφά τις περισσότερες από τις επιβλαβείς υπεριώδεις ακτίνες του Ηλίου και επιτρέπει μόνο σε μερικές από αυτές να φτάσουν την επιφάνεια της Γης. Χωρίς το όζον, πολύ πιθανόν τα μόνα είδη που θα επιβίωναν στη Γη να ήταν κάτι ψάρια που ζουν 20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα και μας προκαλούν εφιάλτες τα βράδια.


«Τι; Ποια τρύπα;»


Το «κακό όζον» όμως, δηλαδή το όζον που βρίσκεται στην τροπόσφαιρα και έρχεται σε άμεση επαφή με εμάς, θεωρείται ένας ρύπος καθώς συμβάλλει στη δημιουργία του φωτοχημικού νέφους και προκαλεί προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα των ζωντανών οργανισμών.

Γενικά το όζον στην ατμόσφαιρα δημιουργείται και καταστρέφεται μέσω φυσικών χημικών αντιδράσεων, διατηρώντας έτσι μια σταθερή ποσότητα που αποτελεί το στρώμα του όζοντος. 2

Την ισορροπία αυτή έρχεται να διαταράξει, ως συνήθως, ο άνθρωπος, ελευθερώνοντας τεράστιες ποσότητες ρύπων στην ατμόσφαιρα, και ειδικά χλωροφθορανθράκων ή φθοροχλωρανθράκων, που για ευκολία θα αποκαλούμε CFCs από εδώ και πέρα. Οι CFCs χρησιμοποιούνται σε σπρέι ως προωθητικά αερίων, στα ψυκτικά υγρά στα ψυγεία, στα κλιματιστικά κτλ. Η υπεριώδης ακτινοβολία διασπά τους CFCs και τα παράγωγα της διάσπασης τους καταστρέφουν το όζον με ρυθμό πολύ μεγαλύτερο από τη δημιουργία του.


I came in like a wrecking ball!
Όχι, δεν είναι ο Κοντοπίδης!


Τι είναι λοιπόν η τρύπα του όζοντος;

Καταρχάς, ας ξεκαθαρίσουμε ότι δεν υπάρχει κυριολεκτικά κάποια τρύπα. Το στρώμα του όζοντος που βρίσκεται στη στρατόσφαιρα έχει διαφορετικό πάχος ανάλογα με την τοποθεσία και την εποχή του χρόνου. Υπό κανονικές συνθήκες, στους πόλους είναι παχύτερο απ’ ότι στον Ισημερινό και κατά την άνοιξη είναι παχύτερο απ’ ότι το φθινόπωρο.

Το φαινόμενο κατά το οποίο το στρώμα του όζοντος λεπταίνει σε βαθμό πέραν του φυσιολογικού, ονομάζεται τρύπα του όζοντος και συμβαίνει κατά τους ανοιξιάτικους μήνες πάνω από τους πόλους της Γης, αλλά κυρίως πάνω από τον Νότιο πόλο, δηλαδή πάνω από την Ανταρκτική. Οι μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν στους πόλους ευνοούν την καταστροφή του όζοντος οδηγώντας σε μεγάλη μείωση του πάχους του στρώματος στις περιοχές αυτές. 3

Η τρύπα του όζοντος είναι μεγάλη υπόθεση για εμάς, αφού όταν υπάρχει μειωμένη συγκέντρωση όζοντος δεχόμαστε περισσότερη υπεριώδης ακτινοβολία, ακτινοβολία η οποία είναι επιβλαβής για τα μάτια και το δέρμα μας.

Το 1987 όμως, συνέβη κάτι μαγικό. Οι κυβερνήσεις ανά τον κόσμο, αναγνωρίζοντας τον κίνδυνο που υπήρχε, υπέγραψαν το πρωτόκολλο του Μόντρεαλ. 4


Πρέπει να δράσουμε!


Το πρωτόκολλο του Μόντρεαλ είχε ως στόχο την σταδιακή εξάλειψη και αντικατάσταση των CFCs και γενικά των ουσιών που φθείρουν το όζον. Μέχρι το 2009 υπεγράφη από όλες τις χώρες-μέλη του Ο.Η.Ε, ενώ σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες η μείωση του όζοντος φαίνεται να έχει σταματήσει και αναμένεται να επανέλθει στα επίπεδα που βρισκόταν το 1985 μέχρι το 2070. 5

Το πρωτόκολλο του Μόντρεαλ είναι μια από τις σπάνιες συνεργασίες όλων των εθνών για την αναζήτηση λύσης ενός παγκοσμίου προβλήματος. Σε κάνει να αναρωτιέσαι, για πόσο καιρό μπορεί να επιβιώσει η ανθρωπότητα και τι μπορεί να καταφέρει, εάν επικρατεί η κοινή λογική και η θέληση για συνεργασία…




Δείτε το σχετικό βίντεο



Διαβάστε επίσης



Περισσότερες πληροφορίες