Με τον Θοδωρή γνωριστήκαμε διαδικτυακά το επεισοδιακό 2020 και το ξεκίνημα της φιλίας μας πήγε κάπως έτσι

Ήταν η χρονιά του COVID-19 και των lockdown. Ναι, αυτά έγιναν πριν από 4 χρόνια.

Ο Archaeostoryteller τότε ήταν ένα μικρούλι προφίλ στο Instagram με μερικούς χιλιάδες ακόλουθους, κάπου στις τέσσερις ή πέντε. Δε θυμάμαι ακριβώς πώς εισήλθε στο ραντάρ μου. Κάπου είδα το όνομά του γραμμένο στο ίντερνετ και άρχισα να το ψαχουλεύω. Όταν βρήκα το προφίλ του στο Instagram και διάβασα μερικές από τις αρχαιοιστορίες του το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ήταν πως αυτός ο άνθρωπος είναι ένα κρυμμένο διαμάντι. Πρέπει να τον γνωρίσω και να συνεργαστώ μαζί του.

Κάτι το οποίο δεν άργησε να γίνει. Το βίντεο Ήφαιστος: Ο ταλαίπωρος θεός της φωτιάς και του μετάλλου ήταν η πρώτη μας κοινή δουλειά και κυκλοφόρησε τον Μάιο του 2020. Ήταν κάτι εντελώς διαφορετικό από τα βίντεο που ανεβάζω συνήθως αλλά φοβερά διασκεδαστικό στην παραγωγή του, με ένα σενάριο που δουλέψαμε μαζί με τον Θοδωρή και προσπαθήσαμε να χωρέσουμε όσα περισσότερα αστεία γινόταν.

Από τότε, το φαινόμενο Archaeostoryteller έχει αγγίξει τις καρδιές περισσότερων από 90 χιλιάδων ανθρώπων στο Instagram, έχει κυκλοφορήσει 4 βιβλία - 2 best seller (Χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ; και Αρχαιολογία αγάπη μου… έλα πάρε με από δω) και δύο παιδικά (Παιδιά, χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ; και Η αρχαιότητα είναι παιχνιδάκι). Το πρώτο του βιβλίο έχει μεταφραστεί σε 15 γλώσσες από τα αγγλικά μέχρι τα κινέζικα. Επιπλέον, έχει παρουσιάσει δύο σειρές ντοκιμαντέρ, τα Σωσμένα (τα οποία πλέον μπορείτε να βρείτε και στο ERTFLIX!), το Pop Archaeology (που μπορείτε να βρείτε στο YouTube), τρέχει το εβδομαδιαίο podcast Archaeostoryteller, κάνει ομιλίες και παρουσιάσεις και γενικά αντλεί χαρά από το να κάνει όλους τους υπόλοιπους δημιουργούς περιεχομένου να ντρέπονται όταν βλέπουν το output του και με το πόσα πράγματα μπορεί να ζογκλάρει ταυτόχρονα.

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, είναι ένας φοβερά ευχάριστος, συζητήσιμος και προσιτός άνθρωπος που δυσκολεύεται να πει όχι. Γι’ αυτό κι εγώ το εκμεταλλεύτηκα και του ζήτησα να συμμετάσχει στην επόμενη συνάντηση της Λέσχης Bookerberg, όπου θα συζητήσουμε για τα βιβλία του και το γενικότερο έργο του.

Η Λέσχη Bookerberg, λοιπόν, διαβάζει Δρ (τρομάρα του) Θεόδωρο Παπακώστα. Προτείνουμε το δεύτερο βιβλίο του, Αρχαιολογία αγάπη μου… έλα πάρε με από δω, μιας και είναι το νεότερο όμως, ειλικρινά, μπορείτε να διαβάσετε όποιο θέλετε ή απλώς να έρθετε να τον γνωρίσετε και να του κάνετε την αγαπημένη του ερώτηση:

Τελικά, που είναι ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου;

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

Το βιβλίο του Θεόδωρου Παπακώστα (aka Archaeostoryteller) είναι ένα ταξίδι που σαν roller coaster πετάγεται από τη μια άκρη της αρχαιότητας στην άλλη. Οι εβδομήντα εννιά ιστορίες που απλώνονται στα πέντε κεφάλαια του βιβλίου αποτελούν μία συναρπαστική εναλλαγή συναισθημάτων και εικόνων. Κάθε κεφάλαιο κι ένα στάδιο μέχρι την αποδοχή, γιατί αυτά που βιώνουμε για να αποδεχτούμε το ατομικό παρελθόν, ίσως είναι το κλειδί και για το συλλογικό μας παρελθόν. Μέσα από τις αφηγήσεις του Archaeostoryteller για διάσημους αλλά και άσημους ανθρώπους συνειδητοποιούμε ότι, όσο άγνωστοι κι αν είμαστε μεταξύ μας, μας συνδέει η ανθρώπινη εμπειρία.

Κι αυτό μπορεί να συμβεί και μέσα σε ένα ταξί. Πέντε άτομα, διαφορετικά μεταξύ τους, συζητούν και ταξιδεύουν μαζί σε μια διαδρομή από τη μια άκρη της πόλης στην άλλη και ταυτόχρονα σε όλα τα μήκη και πλάτη του αρχαίου κόσμου. Ιστορίες μυθολογίας, σκλαβιάς και δεισιδαιμονίας, γλυπτικής, ζωγραφικής, θεάτρου και διασκέδασης, ιστορίες για την ποίηση, τη φιλοσοφία και, το σημαντικότερο όλων, τον έρωτα.

Είχε αγαπημένο εργολάβο ο Περικλής; Υπήρχε «Σπάρτακος» λίγο πριν από τον Σπάρτακο; Υπήρχε «Όμηρος» πολύ πριν από τον Όμηρο; Πότε άρχισαν να κυκλοφορούν γυμνόστηθες οι Μινωίτισσες στην Κνωσό; Πώς βίωσε το body shaming ο Ηρακλής; Είχε η αρχαία Αθήνα στοιχειωμένα σπίτια; Ghostbuster είχε; (Spoiler alert: είχε.) Ένας παράνομος έρωτας στη Σπάρτη, ένας γάιδαρος σομελιέ στη Χαλκιδική κι ένα φλεγόμενο βέλος που πετάχτηκε μέσα στο Αιγαίο, έσκισε το σκοτάδι και έσωσε ζωές.

Ο αρχαίος κόσμος ξεδιπλώνεται σαν καλειδοσκόπιο, αποκαλύπτοντάς μας αυτό που πάντα ψάχνουμε σκάβοντας στο χώμα: τον ίδιο μας τον εαυτό.

Μπορείτε να εγγραφείτε εδώ.

Η συνάντηση θα γίνει προς τα τέλη Ιουλίου.

Η Λέσχη Bookerberg επιστρέφει, αυτή τη φορά με ένα μυθιστόρημα. Το συγκεκριμένο επιλέχθηκε, από τα πάνσοφα μέλη της λέσχης, ανάμεσα από πέντε, σε ψηφοφορία που έγινε στον Discord server.

Το Αστείο είναι το πρώτο βιβλίο του Μίλαν Κούντερα που κυκλοφόρησε το 1967 - και κάπου εδώ, ομολογώ, τελειώνουν οι γνώσεις μου γι’ αυτό. Όμως, το οπισθόφυλλο του βιβλίου γράφει μερικά πράγματα ακόμα:

Το Aστείο γράφτηκε το 1965 και πρόλαβε να εκδοθεί στην Τσεχοσλοβακία το 1967. Την εποχή της «Άνοιξης της Πράγας» και του βίαιου τερματισμού της με την εισβολή των ρωσικών τανκς Το Aστείο αποτελούσε μια ηχηρή καταγγελία του σοβιετικού σοσιαλιστικού μοντέλου έγινε έτσι το «ευαγγέλιο της εποχής» και γνώρισε τεράστια επιτυχία διεθνώς. Το ίδιο συνέβη και στην Ελλάδα, όπου κυκλοφόρησε το 1971, με την επιπλέον φόρτιση που συνεπαγόταν για μας η δικτατορία της 21ης Απριλίου και η νωπή διάσταση του έργου, και παραμερίστηκε η καθαυτό μυθιστορηματική του αξία. Γι' αυτό και παρουσιάζει ενδιαφέρον να το επαναπροσεγγίσουμε σήμερα, έπειτα από 30 χρόνια, και να το ανακαλύψουμε στις πραγματικές του διαστάσεις, να ανακαλύψουμε βασικά, πίσω από την υποτιθέμενη πολιτική καταγγελία, το γνωστό μας έκτοτε ιδιότυπο κουντερικό χιούμορ.

Η συνάντηση της λέσχης θα γίνει, όπως πάντα, στον Discord server της Καθημερινής Φυσικής, πρόσβαση στον οποίο έχουν όλοι και όλες οι patrons, προς τα μέσα Μαΐου. Η τελική ημερομηνία συνάντησης θα ανακοινωθεί εν καιρώ.

Μπορείτε να εγγραφείτε εδώ.

Την άνοιξη του 2013 ο David Graeber, ανθρωπολόγος, καθηγητής στο πανεπιστήμιο London School of Economics, δημοσίευσε ένα άρθρο με όνομα Για το φαινόμενο των φουμαροδουλειών: Ένα εργασιακό παραλήρημα (On the Phenomenon of Bullshit Jobs: A Work Rant). Το άρθρο προκάλεσε μια κάποια ταραχή. Διαβάστηκε και μοιράστηκε χιλιάδες φορές και μεταφράστηκε σε 12 γλώσσες (μία εκ των οποίων ήταν τα ελληνικά). Η υπόθεση του άρθρου έγινε αντικείμενο έρευνας από τον βρετανικό δημοσκοπικό οργανισμό YouGov. Εκατοντάδες άνθρωποι σχολίαζαν κάτω από τα άρθρα και εξομολογούνταν την εργασιακή και ψυχολογική τους κατάσταση.

Τι έγραφε, λοιπόν, αυτό το άρθρο; Ξεκινούσε κάπως έτσι:

«Το 1930, ο Τζον Μέιναρντ Κέινς προέβλεψε ότι, μέχρι τα τέλη του αιώνα, η τεχνολογία θα είχε εξελιχθεί τόσο πολύ, ώστε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο ή οι Ην. Πολιτείες να καθιερώσουν τη δεκαπεντάωρη εβδομαδιαία εργασία. Έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε ότι είχε δίκιο. Από τεχνολογική άποψη, είμαστε απολύτως ικανοί για κάτι τέτοιο. Και όμως, αυτό δε συνέβη. Αντιθέτως, η τεχνολογία έχει χρησιμοποιηθεί, αν μη τι άλλο, ώστε να βρεθούν τρόποι που θα κάνουν τον καθένα μας να δουλεύει περισσότερο. Για να γίνει αυτό, χρειάστηκε να δημιουργηθούν θέσεις απασχόλησης που στην πραγματικότητα είναι ανούσιες. Ολόκληρες στρατιές ανθρώπων, ιδίως στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, περνούν το σύνολο της εργασιακής τους ζωής εκτελώντας καθήκοντα τα οποία κατά βάθος πιστεύουν ότι δε χρειάζεται να εκτελεστούν. Η ηθική και ψυχολογική ζημιά που προκύπτει από όλη αυτή την κατάσταση είναι βαθύτατη. Μια ουλή στην συλλογική μας ψυχή. Παρ’ όλα αυτά, σχεδόν κανένας δε μιλάει γι’ αυτό».

Ο Graeber πιστεύει πως ένα μεγάλο μέρος των εργασιών που αναλαμβάνουμε είναι «φουμαροδουλειές», δηλαδή «μορφή αμειβόμενης απασχόλησης τόσο ανούσια, περιττή ή βλαπτική, που ούτε ο ίδιος ο εργαζόμενος δεν μπορεί να δικαιολογήσει την ύπαρξή της, παρόλο που, εκ των συνθηκών της απασχόλησης αυτής, αισθάνεται υποχρεωμένος να προσποιείται ότι αυτό δεν ισχύει». Το βιβλίο του, Bullshit Jobs, πατάει στην αρχική υπόθεση του άρθρου, προσπαθεί να εντοπίσει τα αίτια της εξάπλωσης των φουμαροδουλειών, τις πολιτικές και κοινωνικές επιπτώσεις μιας εργασιακής ηθικής που συνδέει την εργασία με την αυτοεκτίμηση και προτείνει ως πιθανή λύση το καθολικό βασικό εισόδημα.

Η συνάντηση της λέσχης θα γίνει, όπως πάντα, στον Discord server της Καθημερινής Φυσικής, πρόσβαση στον οποίο έχουν όλοι οι patrons του καναλιού. Επειδή το βιβλίο είναι κάπως μεγάλο, η συνάντηση θα γίνει προς τα μέσα Μαρτίου.

Μπορείτε να εγγραφείτε εδώ.

Να σας πω κάτι; Βαριέμαι την κλασική λογοτεχνία. Τα περισσότερα κλασικά βιβλία που έχω διαβάσει, ή έχω προσπαθήσει να διαβάσω*, μου φάνηκαν κάπως βαριά, κάπως δυσκίνητα, οριακά εξωγήινα. Αφορούν μιαν άλλη εποχή, ξένη στα μάτια μου, χρησιμοποιούν μια ανοίκεια, περίεργη και κατά τόπους υπερβολική πρόζα και μιλάνε για καταστάσεις και προβλήματα με τα οποία συνήθως δεν μπορώ να ταυτιστώ.

Αναγνωρίζω φυσικά την αξία αυτών των βιβλίων, μπορώ ενίοτε να καταλάβω γιατί θεωρούνται κλασικά και γιατί διαβάζονται ακόμα, δεκαετίες από τη μέρα που κυκλοφόρησαν, εάν περνούσε όμως αποκλειστικά από το χέρι μου θα προτιμούσα να αφιερώνω τον χρόνο μου σε πράγματα που αφορούν τη φυσική, το σύμπαν, τις πολιτικές επιστήμες και σε ιστορίες σύγχρονων ανθρώπων με σύγχρονα προβλήματα.

Χαίρομαι όμως που καμιά φορά δεν περνάει το δικό μου, γιατί σε αυτή τη λέσχη, ευτυχώς, δεν είμαι μόνος μου. Χαίρομαι που, ξεκινώντας με το Φράνκενσταιν και συνεχίζοντας με τη Μεταμόρφωση, θα έχω διαβάσει δύο βιβλία που ίσως να μην επέλεγα ποτέ για τον εαυτό μου. Δύο βιβλία που δε θεωρούνται απλώς κλασικά αλλά έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο και έχουν διαμορφώσει τη σύγχρονη ποπ κουλτούρα.

Η Λέσχη Bookerberg με κάνει να βγαίνω από τη ζώνη άνεσής μου και να δοκιμάζω διαφορετικά πράγματα. Και τελικά μάλλον με κάνει περισσότερο ολοκληρωμένο άνθρωπο.

Γιατί, εντάξει, καλή και η επιστήμη, αλλά τι θα ήμασταν χωρίς τις βαθιες, υπαρξιακές αναζητήσεις που προκαλεί η τέχνη;

Πολλά λόγια για να σας πω πως το επόμενο βιβλίο που διαβάζουμε στη Λέσχη Bookerberg με τον @ysarakatsanis είναι η Μεταμόρφωση του Κάφκα.

Ο πρωταγωνιστής του βιβλίου, λέει, ξυπνάει ένα πρωί και βρίσκει τον εαυτό του μεταμορφωμένο σε έντομο. Για την ακρίβεια, σε ένα γιγάντιο έντομο. Από αυτά που αν πετύχαινες στο σπίτι σου μάλλον θα άλλαζες πλανήτη.

Πώς έγινε αυτό; Τι σημαίνει; Είναι κάποιου είδους αλληγορία; Δεν έχω ιδέα. Ελπίζω όμως πως διαβάζοντας το βιβλίο και συζητώντας το με τα υπόλοιπα παιδιά στη Λέσχη Bookerberg θα καταλήξουμε σε κάποιο συμπέρασμα. Ή μπορεί και όχι.

Η συνάντηση θα γίνει όπως πάντα στον Discord server της Καθημερινής Φυσικής, πρόσβαση στον οποίο έχουν όλοι οι patrons του καναλιού.

Μπορείτε να εγγραφείτε εδώ.

*είμαι ο τύπος που παράτησε το Έγκλημα και Τιμωρία 20 σελίδες πριν το τέλος. Τόσο πολύ το είχα βαρεθεί που δεν άντεξα καν να κάνω λίγη υπομονή ακόμη για να δω πώς κλείνει η ιστορία.