Καλησπέρα Στέφανε, σε ευχαριστούμε για το κανάλι σου και για το Κοσμικό Λάτε! Φανταστική δουλειά!
Θέλω να εκφράσω μια γνήσια απορία. Το γεγονός ότι κάθε χιονονιφάδα που έχει πέσει ποτέ στη Γη είναι μοναδική (ο αριθμός, με πληροφορεί το chat gpt, όλων των νιφάδων που έχουν πέσει στη Γη από τη δημιουργία της είναι 10³⁰) δε θα μπορούσε να μας δείξει ότι κι η νοημοσύνη θα μπορούσε να είναι μοναδική σε ολόκληρο το σύμπαν; Εφόσον και για την ανάπτυξη νοημοσύνης η πολυπλοκότητα ήταν εξαιρετικά μεγάλη, δε θα μπορούσε αυτό να την κάνει μοναδική;
Το ρωτάω γιατί υπάρχει τόσο έντονη διαμάχη για το αν υπάρχει αλλού νοημοσύνη και συνήθως ακούω το αντίθετο επιχείρημα: ότι σε τόσο μεγάλο αριθμό πλανητών αποκλείεται να μην υπάρχει αλλού νοήμων ζωή. Και μου βγάζει πολύ νόημα αυτή η λογική. Αλλά εξίσου νόημα μου βγάζει και η μοναδικότητα λόγω της ίδιας εξήγησης με αυτήν για τις χιονονιφάδες. Γιατί στο σύμπαν αρνούμαστε να δεχτούμε τη μοναδικότητα της νοημοσύνης ενώ στις χιονονιφάδες το δεχόμαστε; Η φύση έχει δείξει ότι είναι ικανή να δημιουργεί μοναδικότητες ακόμα και σε αστρονομικά μεγάλα μεγέθη.
Γεια σου Ευαγγελία! Φυσικά, αυτό που γράφεις είναι μια ρεαλιστική πιθανότητα. Έχω την αίσθηση πως το επιχείρημα αφορά κυρίως την ύπαρξη ζωής και όχι απαραίτητα την ύπαρξη *νοήμων* ζωής. Όπως και να 'χει, η διαφορά στην αντιμετώπιση μεταξύ χιονονιφάδας και ζωής/νοημοσύνης έγκειται στην κλίμακα και στο τι ορίζουμε ως «μοναδικό». Κάθε χιονονιφάδα είναι όντως (πρακτικά) μοναδική αλλά παραμένει μια χιονονιφάδα. Όταν ψάχνουμε για ζωή/νοημοσύνη στο σύμπαν, δεν ψάχνουμε για μια πανομοιότυπη χιονονιφάδα (δηλαδή για ανθρώπους με το ίδιο DNA), αλλά για το φαινόμενο της ζωής/νοημοσύνης καθαυτό. Η επιστημονική κοινότητα τείνει να απορρίπτει τη μοναδικότητα της ζωής κυρίως λόγω της Κοπερνίκειας Αρχής: δεν υπάρχει τίποτα το προνομιακό στη θέση μας ή στη φύση μας μέσα στο σύμπαν και αν η ζωή εμφανίστηκε εδώ θα μπορούσε να είχε εμφανιστεί και κάπου αλλού.
Βέβαια, για να αναπτυχθεί και να ευδοκιμήσει η ζωή στη Γη, χρειάστηκαν κάποιες πραγματικά εξαιρετικές συμπτώσεις: η ύπαρξη ενός τεράστιου δορυφόρου για τη σταθερότητα του άξονα, η τεκτονική των πλακών για την ανακύκλωση του άνθρακα, η παρουσία του Δία ως ασπίδα από κομήτες. Η ανάπτυξη νοημοσύνης είναι ένα επίπεδο ακόμα πιο πάνω, αφού εμπλέκεται και όλη αυτή η περιπλοκότητα που περιγράφεις.
Υπάρχουν όμως δύο πράγματα: πρώτον, έχουμε δει τη φύση να «εφευρίσκει» τις ίδιες λύσεις ξανά και ξανά (π.χ. το μάτι έχει εξελιχθεί ανεξάρτητα δεκάδες φορές σε διαφορετικά είδη!). Οι αισιόδοξοι της εξωγήινης νοημοσύνης υποστηρίζουν ότι η νοημοσύνη είναι μια τέτοια λύση - ένα εξελικτικό πλεονέκτημα που η φύση τείνει να παράγει οπουδήποτε οι συνθήκες το επιτρέπουν, όσο περίπλοκη κι αν είναι η διαδρομή.
Δεύτερον - το σύμπαν είναι μεγάλο. Μπορεί να είναι ακόμα και άπειρο. Σ’ ένα άπειρο σύμπαν, όσο μικρή και αν είναι η πιθανότητα να αναπτυχθεί ζωή ή/και νοημοσύνη, σίγουρα θα έχει συμβεί άπειρες φορές 🙃
Σ’ευχαριστώ για την απάντηση Στέφανε! Τα καταλαβαίνω αυτά που λες!
Και ναι, δεν πιστεύω ότι οι υποστηρικτές της εξωγήινης νοημοσύνης πιστεύουν ότι είναι πανομοιότυπη με τη δική μας. Αναρωτιόμουν όμως πώς κανείς άλλος δεν έχει κάνει τον συνειρμό μεταξύ μοναδικότητας χιονονιφάδας και εξωγήινης νοημοσύνης (εμένα προσωπικά μου φαίνεται ωραίο παράδειγμα περίπτωσης πολυπλοκότητας και μοναδικότητας) ☺️
Πάντως, όσο για την Κοπερνίκεια αρχή, μπορεί να λέει ότι δεν υπάρχει τίποτα προνομιακό στη θέση μας, αλλά το είχαν πει πάρα πολλοί άλλοι αυτό. Και σκεφτόμουν ότι η τωρινή μας άποψη για την εξωγήινη ζωή και νοημοσύνη, έχει σχηματιστεί από αυτή τη στάση των προγόνων μας. Αν εκείνοι δεν είχαν ποτέ εκφράσει τόσο έντονη άποψη για τη ξεχωριστή θέση της Γης και του ανθρώπου, πιθανόν τώρα να την εκφράζαμε εμείς. Γιατί δε θα είχαμε τον φόβο μην ακουστούμε αλαζόνες (αυτός έχει προκύψει από την τότε στάση). Αλλά το σύμπαν δε νοιάζεται καθόλου για το αν εμείς ακουγόμαστε αλαζόνες ή όχι, μόνο οι άνθρωποι νοιάζονται γι’αυτό. Ή υπάρχει ή δεν υπάρχει ζωή εκεί έξω, προσωπικά πάντα λέω “δεν ξέρω”, ούτε “σίγουρα ναι”, ούτε “σίγουρα όχι”! Αναμένω να δω τι θα γίνει με την Ευρώπη του Δία για αρχή!
Σε ευχαριστώ και πάλι και συγγνώμη που πήγα την κουβέντα αλλού από το αντικείμενο του ποστ σου…
Καλησπέρα Στέφανε, σε ευχαριστούμε για το κανάλι σου και για το Κοσμικό Λάτε! Φανταστική δουλειά!
Θέλω να εκφράσω μια γνήσια απορία. Το γεγονός ότι κάθε χιονονιφάδα που έχει πέσει ποτέ στη Γη είναι μοναδική (ο αριθμός, με πληροφορεί το chat gpt, όλων των νιφάδων που έχουν πέσει στη Γη από τη δημιουργία της είναι 10³⁰) δε θα μπορούσε να μας δείξει ότι κι η νοημοσύνη θα μπορούσε να είναι μοναδική σε ολόκληρο το σύμπαν; Εφόσον και για την ανάπτυξη νοημοσύνης η πολυπλοκότητα ήταν εξαιρετικά μεγάλη, δε θα μπορούσε αυτό να την κάνει μοναδική;
Το ρωτάω γιατί υπάρχει τόσο έντονη διαμάχη για το αν υπάρχει αλλού νοημοσύνη και συνήθως ακούω το αντίθετο επιχείρημα: ότι σε τόσο μεγάλο αριθμό πλανητών αποκλείεται να μην υπάρχει αλλού νοήμων ζωή. Και μου βγάζει πολύ νόημα αυτή η λογική. Αλλά εξίσου νόημα μου βγάζει και η μοναδικότητα λόγω της ίδιας εξήγησης με αυτήν για τις χιονονιφάδες. Γιατί στο σύμπαν αρνούμαστε να δεχτούμε τη μοναδικότητα της νοημοσύνης ενώ στις χιονονιφάδες το δεχόμαστε; Η φύση έχει δείξει ότι είναι ικανή να δημιουργεί μοναδικότητες ακόμα και σε αστρονομικά μεγάλα μεγέθη.
Το ρωτάω χωρίς αλαζονεία, αλλά με γνήσια απορία.
Σε ευχαριστώ εκ των προτέρων!
Γεια σου Ευαγγελία! Φυσικά, αυτό που γράφεις είναι μια ρεαλιστική πιθανότητα. Έχω την αίσθηση πως το επιχείρημα αφορά κυρίως την ύπαρξη ζωής και όχι απαραίτητα την ύπαρξη *νοήμων* ζωής. Όπως και να 'χει, η διαφορά στην αντιμετώπιση μεταξύ χιονονιφάδας και ζωής/νοημοσύνης έγκειται στην κλίμακα και στο τι ορίζουμε ως «μοναδικό». Κάθε χιονονιφάδα είναι όντως (πρακτικά) μοναδική αλλά παραμένει μια χιονονιφάδα. Όταν ψάχνουμε για ζωή/νοημοσύνη στο σύμπαν, δεν ψάχνουμε για μια πανομοιότυπη χιονονιφάδα (δηλαδή για ανθρώπους με το ίδιο DNA), αλλά για το φαινόμενο της ζωής/νοημοσύνης καθαυτό. Η επιστημονική κοινότητα τείνει να απορρίπτει τη μοναδικότητα της ζωής κυρίως λόγω της Κοπερνίκειας Αρχής: δεν υπάρχει τίποτα το προνομιακό στη θέση μας ή στη φύση μας μέσα στο σύμπαν και αν η ζωή εμφανίστηκε εδώ θα μπορούσε να είχε εμφανιστεί και κάπου αλλού.
Βέβαια, για να αναπτυχθεί και να ευδοκιμήσει η ζωή στη Γη, χρειάστηκαν κάποιες πραγματικά εξαιρετικές συμπτώσεις: η ύπαρξη ενός τεράστιου δορυφόρου για τη σταθερότητα του άξονα, η τεκτονική των πλακών για την ανακύκλωση του άνθρακα, η παρουσία του Δία ως ασπίδα από κομήτες. Η ανάπτυξη νοημοσύνης είναι ένα επίπεδο ακόμα πιο πάνω, αφού εμπλέκεται και όλη αυτή η περιπλοκότητα που περιγράφεις.
Υπάρχουν όμως δύο πράγματα: πρώτον, έχουμε δει τη φύση να «εφευρίσκει» τις ίδιες λύσεις ξανά και ξανά (π.χ. το μάτι έχει εξελιχθεί ανεξάρτητα δεκάδες φορές σε διαφορετικά είδη!). Οι αισιόδοξοι της εξωγήινης νοημοσύνης υποστηρίζουν ότι η νοημοσύνη είναι μια τέτοια λύση - ένα εξελικτικό πλεονέκτημα που η φύση τείνει να παράγει οπουδήποτε οι συνθήκες το επιτρέπουν, όσο περίπλοκη κι αν είναι η διαδρομή.
Δεύτερον - το σύμπαν είναι μεγάλο. Μπορεί να είναι ακόμα και άπειρο. Σ’ ένα άπειρο σύμπαν, όσο μικρή και αν είναι η πιθανότητα να αναπτυχθεί ζωή ή/και νοημοσύνη, σίγουρα θα έχει συμβεί άπειρες φορές 🙃
Σ’ευχαριστώ για την απάντηση Στέφανε! Τα καταλαβαίνω αυτά που λες!
Και ναι, δεν πιστεύω ότι οι υποστηρικτές της εξωγήινης νοημοσύνης πιστεύουν ότι είναι πανομοιότυπη με τη δική μας. Αναρωτιόμουν όμως πώς κανείς άλλος δεν έχει κάνει τον συνειρμό μεταξύ μοναδικότητας χιονονιφάδας και εξωγήινης νοημοσύνης (εμένα προσωπικά μου φαίνεται ωραίο παράδειγμα περίπτωσης πολυπλοκότητας και μοναδικότητας) ☺️
Πάντως, όσο για την Κοπερνίκεια αρχή, μπορεί να λέει ότι δεν υπάρχει τίποτα προνομιακό στη θέση μας, αλλά το είχαν πει πάρα πολλοί άλλοι αυτό. Και σκεφτόμουν ότι η τωρινή μας άποψη για την εξωγήινη ζωή και νοημοσύνη, έχει σχηματιστεί από αυτή τη στάση των προγόνων μας. Αν εκείνοι δεν είχαν ποτέ εκφράσει τόσο έντονη άποψη για τη ξεχωριστή θέση της Γης και του ανθρώπου, πιθανόν τώρα να την εκφράζαμε εμείς. Γιατί δε θα είχαμε τον φόβο μην ακουστούμε αλαζόνες (αυτός έχει προκύψει από την τότε στάση). Αλλά το σύμπαν δε νοιάζεται καθόλου για το αν εμείς ακουγόμαστε αλαζόνες ή όχι, μόνο οι άνθρωποι νοιάζονται γι’αυτό. Ή υπάρχει ή δεν υπάρχει ζωή εκεί έξω, προσωπικά πάντα λέω “δεν ξέρω”, ούτε “σίγουρα ναι”, ούτε “σίγουρα όχι”! Αναμένω να δω τι θα γίνει με την Ευρώπη του Δία για αρχή!
Σε ευχαριστώ και πάλι και συγγνώμη που πήγα την κουβέντα αλλού από το αντικείμενο του ποστ σου…